WORLD+CULT

Minifesto: de blote borsten van FEMEN zijn niet intersectioneel

Iedereen die zich een beetje bezighoudt met de problematiek rondom de positie van de vrouw, heeft weleens van deze beweging gehoord: FEMEN is een groep die wordt begeleid door de bloedmooie Inna Shevchenko en nu overal ter wereld flink wat aanhang begint te krijgen. Als je FEMEN op tv ziet verschijnen, zie je vooral veel blote tieten en mooie bloemenkronen.

Ik leerde FEMEN op jonge leeftijd kennen. Destijds woonde ik nog in Frankrijk. Inna Shevchenko was, na een poging tot ontvoering in haar geboorteland Oekraïne, naar Parijs gevlucht, waar ze later met de oude en nieuwe leden een doorstart heeft gemaakt met de groep FEMEN.

femen

Veel media-aandacht

FEMEN werd snel bekend in Frankijk omdat de groep vrij veel media-aandacht kreeg met haar activiteiten. Ik keek vaak uit naar hun ludieke acties op tv. Zo demonstreerde FEMEN met blote tieten tegen mensen die tegen het homohuwelijk demonstreerden. Ook ondernomen ze bijvoorbeeld meerdere acties tegen het ‘fascisme’ in de modewereld. Dat vond ik echt geweldig, omdat ik mezelf ook niet per se kan meten aan het ideale beeld van de vrouw. Zo heb ik mijn lichaam tijdens de puberteit jarenlang gemarteld om het maar een beetje te kunnen laten lijken op het heersende schoonheidsideaal. Veel van mijn vriendinnen deden dat ook, onder invloed van berichten die ons het idee gaven dat we er niet goed genoeg uitzagen. “Als je aantrekkelijk wilt zijn, moet je die-en-die producten kopen en er zo uitzien, want de meisjes op de cover… die zijn pas succesvol!”

Toen ik FEMEN voor de zoveelste keer op tv zag, kreeg ik echter het gevoel dat er iets niet klopte. Het ideaalbeeld dat je van de mode-industrie meekrijgt, leek namelijk verdomd veel op het uiterlijk van de meisjes die lid waren van FEMEN. Ze waren bijna allemaal blank, slank, blond en hadden poppenhoofdjes. Ik zeg niet dat er alleen maar blonde barbies rondlopen bij FEMEN – dat is in de loop van de tijd ook veranderd. Maar omdat het een beweging is waar de media een belangrijke rol in speelt, heeft FEMEN keuzes moeten maken qua imago, die misschien een beetje haaks staan op hun eigen ideeën.

femen2

Je idealen uitdrukken door bloot rond te lopen

Graag had ik ook zonder topje willen rondlopen. Maar hoe graag ik het ook wilde, het lukte me niet om dat daadwerkelijk te doen. Door al die jaren van complexen was het de maatschappij toch gelukt om mij me onzeker te laten voelen over mijn lichaam. Toen dacht ik: is het nou zo belangrijk om mijn ideeën uit te drukken en te manifesteren door bloot rond te lopen? Sluit deze stroming juist niet heel veel vrouwen uit zoals ik, die wel voor vrouwenrechten willen vechten, maar die zich een beetje ongemakkelijk voelen bij deze vorm van demonstratie?

Deze ongemakkelijkheid werd versterkt door een aantal evenementen die later plaatsvonden in de Arabische wereld. De met FEMEN geallieerde Tunesische Amina Sbouï en de Egyptische Aliaa Magda Elmahdy hadden tijdens de Arabische Lente een naaktfoto van zichzelf online gepost en werden daardoor uitgescholden. Amina werd zelfs opgesloten. Dat deze vrouwen met de dood zijn bedreigd en zich onveilig voelden in hun eigen land, is inderdaad schandalig. De manier waarop er door FEMEN werd geprotesteerd om deze vrouwen te beschermen, vond ik echter niet gepast. Schreeuwende vrouwen die bloot rondliepen in Tunis hebben zeker niet geholpen bij het bevrijden van Amina. Het liet me zien dat de beweging zich niet kon aanpassen aan een andere cultuur: dat het maar één vorm van feminisme wilde propageren. De islamitische wereld heeft echter een compleet andere visie op het lichaam en daarom is het misschien gepaster om daar op een andere manier te demonstreren. Amina zelf brak kort na haar vrijlating met FEMEN en bschuldigde de groep ervan ‘islamofobisch’ te zijn.

femen-parigi-16

Het belangrijkste is echter: als FEMEN echt een ideologische groep was, zouden de idealen centraal moeten staan in plaats van de manier van demonstreren. Is dezelfde manier van interventie op elke plaats echt efficiënt? Er is bijvoorbeeld een groot verschil tussen met blote tieten in Afghanistan lopen of in New York, waar het legaal is. Is FEMEN wel echt een feministische beweging of eigenlijk een beweging gericht op publiciteit?

Westers feminisme

FEMEN vecht tegen een heleboel zaken; tegen racisme, tegen religie, tegen het patriarchaat… Daardoor wordt het soms onduidelijk welke koers FEMEN wil varen en voor welke ideologie ze staan. Het feit dat deze groep heel zichtbaar is bij zaken die heel mediageniek zijn, is niet goed voor haar imago, want het maakt de beweging ideologisch gezien oppervlakkig. Daarnaast is het een westers feminisme, dat zich bezighoudt met problematiek die vaak niet van toepassing is voor vrouwen van andere etnische groepen of uit andere werelddelen.

FEMEN heeft het vrouwenlichaam misschien minder taboe heeft gemaakt in de publieke sfeer. Het lichaam van de vrouw wordt vaak als slagveld gebruikt voor maatschappelijke kwesties en het is verfrissend om vrouwen te zien die macht hebben over hun eigen lichaam. Alleen moet FEMEN wel respecteren dat vrouwen in andere culturen anders omgaan met hun eigen lichaam. Het bedekken van een lichaam is niet per se een vorm van onderdrukking. Ik vind het jammer dat deze groep meer belang heeft gegeven aan hun vorm van demonstratie en minder aan de idealen waar ze voor staan. Wellicht was ik anders wel lid van FEMEN geworden!

Save

Click to comment

Leave a Reply

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

VERS

We do not believe in the world empowering women.

We believe in women empowering the world!

Journalist, activist, game-changing artist, mind-body scientist, international solidarist?

Join the tribe

Copyright © 2017 Vileine

To Top